شبکه های اجتماعی ←

اگر شما مبتلا به دیابت هستید باید از خود در برابر بیماری های لثه و دندان (پریودنتال) مراقبت نمایید. یک رابطه دوجانبه بین دیابت و بیماری های پریودنتال وجود دارد و این امرعلت نگرانی ما برای شماست برای اینکه این مسئله می تواند روی درمان و پیشرفت هر دو بیماری تاثیر بگذارد مطالبی که در ادامه می آید به شرح دیابت و بیماری های دندان و لثه (پریودنتال) و رابطه بین آنها می پردازد.

بیماری های پریودنتال: از ژنژیویت (التهاب لثه) تا تحلیل شدید استخوان اطراف دندان ها (پریودنتیت) متغیر است. پلاک دندانی1

علت اصلی بیماری های پریودنتال است.

پلاک دندان یا پلاک باکتریایی : همان لایه ای است که هر صبح پیش از مسواک زدن روی دندان خود احساس می کنید. این لایه نازک شامل باکتری‌ها و میکروب‌هایی است که بر سطح دندان‌ها می‌نشینند. پلاک باکتریایی موجب بروز عوارض جدی مثل پوسیدگی دندان، بیماری های لثه و دیگر مشکلات مربوط به دندان ها می شود.

ديابت يا بيماري قند به علت ناتواني بدن در توليد يا استفاده از انسولين پديد مي آيد. انسولين ماده اي است كه در بدن توسط غده لوزالمعده توليد مي شود و باعث مي گردد قند يا به عبارتي مهمترين منبع انرژي بدن مورد استفاده قرار گيرد به دنبال بیماری دیابت میزان قند خون بالا می رود.

افراد دیابتی 2 تا 3 برابر بیشتر از افراد سالم مستعد بیماری های عفونی پریودنتال هستند. مطالعات مشخص کرده اند که بیماری های پریودنتال در افرادی که کنترل قند خون ضعیف دارند شیوع دارند.

باکتری های موجود در پلاک میکروبی ایجاد التهاب مزمنی می کنند که به زخم لثه منجر می شود و ارتباط بافت لثه و استخوانی را که دندان ها راحمایت می کند تخریب می کند و در نهایت چنانکه بدون درمان رها شود موجب افتادن دندان می شود.

از دست دادن دندان موجب تغییر توانایی بیمار در جویدن و گرایش او به غذاهای نرم تر می شود بنابراین رژیم غذایی بیمار تغییر کرده و غذاهای پر چرب، شیرین و نرم را بیشتر از فیبرها استفاده می کند. این تغییر رژیم غذایی در کنترل قند خون اثر منفی می گذارد.

عوامل مستعد کننده بیماری پریودنتال عبارتند از:

استعمال دخانیات، دیابت، عوامل وراثتی و تجمع پلاک دندان کنترل نشده

دیابت چیست؟

ديابت يا بيماري قند به علت ناتواني بدن در توليد يا استفاده از انسولين پديد مي آيد. انسولين ماده اي است كه در بدن توسط غدة لوزالمعده توليد مي شود و باعث مي گردد قند يا به عبارتي مهمترين منبع انرژي بدن مورد استفاده قرار گيرد به دنبال بیماری دیابت میزان قند خون بالا می رود. .

قند بالا اگر بدون درمان رها شود در طول زمان سبب التهاب و تغییرات دیگر می شود که به نوبه خود موجب عوارض دیابت مثل مشکلات بینایی، بیماری های قلبی و بیماری های لثه می شوند.

دیابت استعداد ابتلا به بیماری های پریودنتال را با لطمه زدن به پاسخ های ایمنی و نیز القای بیش از حد عوامل التهابی بدن افزایش می دهد، این امر منجر می شود به افزایش سطح بافت تخریب شده لثه در افراد دیابتی نسبت به افرادی که دیابت ندارند.

دیابت نوع یک( وابسته به انسولین): در افراد مبتلا به این نوع دیابت تولید انسولین به طور کامل قطع می شود، و قند موجود در خون نمی تواند وارد سلول های بدن شود و انرژی مورد نیاز بدن را تامین نماید و این امر موجب افزایش شدید قند خون می شود.

دیابت نوع دو(غیر وابسته به انسولین): بدن افراد مبتلا به این نوع دیابت نسبت به انسولین مقاوم می شود و انسولین ترشح شده تاثیری روی جذب قند ندارد و یا ترشح آن به میزان کافی نیست.

چه کسی در خطر ابتلا به دیابت نوع 2 است؟

افرادی که :

سابقه خانوادگی دیابت دارند

افرادی که سن آنها بالای 45 سال است

افرادی که ورزش نمی کنند یا اضافه وزن دارند

خانم ها با سابقه ديابت در دوران بارداري

خانم هایی که وزن نوزاد تازه متولدشده آنها بالای 4 کیلوگرم باشد

علائم دیابت عبارتند از:

-خستگی غیر معمول

-افزایش احساس گرسنگی یا تشنگی

-تکرر ادرار

-از دست دادن وزن

-تاری دید

- عفونت مکرر لثه،پوست و مثانه

- عدم بهبودي زخم ها

روش تشخیص دیابت

آزمایش های قند خون ناشتا FBS)) و یا قند خون دو ساعته OGTT))، معیاری از عملکرد لوزالمعده و ترشح انسولین را بدست می دهند. این آزمایش ها مشخص می کنند که شما در آستانه ابتلا به دیابت هستید یا کاملا به آن مبتلا شده اید.

آزمایش قند خون ناشتا FBS)) اگر بین 100تا 125میلی گرم بر دسی لیتر باشد نشانه این است که شما در آستانه ابتلا به بیماری دیابت هستید یا دیابت پنهان دارید. و اگر این رقم 126 میلی گرم بر دسی لیتر یا بیشتر از آن باشد نشانگر ابتلای کامل به دیابت است.

آزمایش قند خون دو ساعته OGTT))،: برای انجام این آزمایش میزان گلوکز موجود در خون ابتدا به صورت ناشتا و سپس بعد از نوشیدن یک محلول نسبتا غلیظ قندی، اندازه گیری می شود. نتیجه آزمایش اگر عددی بین 140 تا 199 میلی گرم بر دسی لیتر باشد نشانه ای است که شما در آستانه ابتلا به بیماری دیابت هستید یا دیابت پنهان دارید. عدد 200 میلی گرم بر دسی لیتر یا بالاتر نشانه ابتلای کامل به دیابت است.

چنانچه مبتلا به دیابت هستید باید از پزشک متخصص یا پرستار دیابت خود درباره قند خون هدف خود سوال کنید تا بدانید که آن را در چه سطحی باید نگه دارید؟ و برای نگه داشتن قند خون خود در سطح هدف به چه چیزهایی نیاز دارید؟

بالا بودن سطح قند خون برای سال های متمادی می تواند روی سلامت شما اثر منفی داشته باشد و موجب مشکلات و عوارضی در بدن شما شود.همکاری شما با تیم مراقبین بهداشت کمک می کند تا قند خونتان را نزدیک به سطح هدف نگاه دارید و از عوارض دراز مدت دیابت پیشگیری کرده یا آنها را به تاخیر اندازید.

برخی از این عوارض عبارتند از: بیماری های قلبی، سکته مغزی، از دست دادن بینایی، نارسایی کلیه، بیماری های پریودنتال و اعصاب و خون و آسیب رگ

دیابت می تواند منجر به ایجاد تغییراتی در دهان شود و بخصوص روی لثه و بافت پریودنتال تاثیر بگذارد.افراد دیابتی که کنترل قند خون ضعیف دارند اغلب دچار آماس لثه یا التهاب لثه ( periodontitis ) هستند. در واقع افراد دیابتی دو تا سه برابر بیشتر از افرادی که دیابت ندارند مستعد ابتلا به نوع مخرب بیماری های پریودنتال هستند که معمولا به ازدست دادن دندان منجر می شود.از دست دادن دندان نیز به نوبه خود سبب می شود تا این افراد غذاهای سالم کمتری دریافت کنند و بیشتر از غذاهایی که چربی و قند بیشتر دارند و جویدن آنها آسان تراست استفاده کرده و فیبرکمتری مصرف کنند. که روی کنترل قند خون تاثیر دارد همچنین دیابت استعداد ابتلا به بیماری های پریودنتال را با لطمه زدن به پاسخ های ایمنی و نیز القای بیش از حد عوامل التهابی افزایش می دهد.

مطالعات ارتباط بین دیابت و بیماری های پریودنتال را نشان داده اند. بدین ترتیب که افراد دیابتی بیشتر مستعد ابتلا به بیماری های پریودنتال مثل التهاب لثه ( gingivitis ) و نیز (periodontitis) هستند. از طرفی افراد دیابتی که بیماری پریودنتال داردند متوجه می شوند که کنترل قند خون آنها سخت تر است همچنین افراد دیابتی مبتلا به بیماری پریودنتال تقریبا دو تا سه برابر بیشتر ریسک ابتلا به بیماری های قلبی را دارند و احتمال ابتلا به بیماری های کلیه در آنها 5 برابر بیشتر است.

بیماری های پریودنتال چیست ؟ بیماری پریودنتال یک عفونت باکتریایی مزمن است که به لثه ها و استخوانی که دندانها را حمایت می کند آسیب می رساند در واقع ای بیماری از ژنژیویت (التهاب لثه) تا تحلیل شدید استخوان اطراف دندان ها (پریودنتیت) متغیر است.

عامل بیماری های پریودنتال چیست؟

پلاک باکتریایی یا پلاک دندانی عامل اصلی عفونت های پریودنتال و لثه می باشد،

مراحل بیماری پریودنتال کدام است؟

مرحله اول : ژنژیویت (التهاب لثه)

در این مرحله ممکن است قرمزی و تورم لثه، خونریزی از لثه هنگام مسواک زدن و احساس بوی نامطبوع در دهان را تجربه کنید. و روش صحیح مسواک زدن و جرم گیری می تواند بیماری شما را درمان کند.

مرحله دوم : پریودنتیت ضعیف (تحلیل استخوان اطراف دندان ها)

در این مرحله عفونت باکتری ها از لثه ها عبور کرده و به استخوان اطراف دندان ها می رسد، در این حالت باکتری ها باعث ایجاد فضا یا شیاری بین لثه و دندان به نام پاکت می شوند در افراد سالم این فضا با شیار حدود 1 تا 3 میلی متر وجود دارد اما در هنگام بیماری این فضا می تواند به 10 میلی متر هم برسد و باکتری های موجود در این پاکت می توانند باعث تخریب استخوان ها شوند. در این مرحله علاوه بر روش صحیح مسواک زدن و جرم گیری معمولا نیاز به جراحی لثه نیز می باشد.

مرحله سوم - پریودنتیت متوسط
در این مرحله پاکت ها عمیق ترند و لثه بیش از پیش بسوی ریشه دندان عقب نشینی کرده است. در این مرحله حدود یک سوم استخوان اطراف دندان از بین رفته است و انجام جراحی قطعی است.

مرحله چهارم- پریودنتیت پیشرفته

در این مرحله بیشتر از نیم استخوان اطراف دندان ها از بین رفته و پاکت ها بسیار عمیق هستند.دندان ها بلند تر از حد معمول دیده می شوند و لق هستند حتی ممکن است خود به خود بیافتند که در این مرحله ممکن است علاو ه بر جراحی لثه لازم باشد تعدادی از دندان ها کشیده شوند.

نشانه های بیماری پریودنتال چیست؟

بیماری پریودنتال معمولا بدون درد هستند و ممکن است شما متوجه نشوید که به آن مبتلا شده اید اما در برخی از موارد این بیماری نشانه هایی دارد که عبارتند از:

-خونریزی لثه حین مسواک زدن یا نخ دندان کشیدن

-کنار رفتن لثه از روی دندان ها که سبب می شود دندان ها بلندتر به نظر برسند

-لثه حساس، ملتهب و خونریزی دهنده

-لق شدن یا جدا شدن دندان ها

- ماندگاری بوی بد دهان

-تغییر در گاززدن

-مشکل در جا افتادن پروتزهای دندانی متحرک

عوامل خطرساز جهت افزایش احتمال عفونت پریودنتال شامل:

-دیابت (نوع یک و نوع دو)

-استعمال دخانیات

-اضافه وزن

- پوکی استخوان

-عدم دریافت کلسیم کافی در رژیم غذایی

-استرس

-عوامل وراثتی

پاسخ به سوالات زیر شانس ابتلا شما به بیماری های پریودنتال را مشخص میکند:

1-آیا شما فکر می کنید که مبتلا به بیماری های پریودنتال هستید؟ بله خیر

2-آیا تاکنون سابقه درمان بیماری های لثه را داشته اید؟ بله خیر

3- آیا تاکنون شده است دندان شما بدون آسیب دیدگی خود به خود لق شود؟ بله خیر

4-آیا تاکنون دندان پزشکتان به شما گفته است که شما استخوان اطراف دندانتان را ازدست داده اید؟ بله خیر

5- در طول سه ماه گذشته متوجه دندانی شده اید که سالم به نظر نیاید؟ بله خیر

6-آیا شما دیابت دارید؟ بله خیر

7-آیا سن شما بالای 50 سال است ؟ بله خیر

8-به طور کلی سلامت دندان و لثه خود را ارزیابی می کنید؟ بله خیر

9-در طور 7 روز گذشته در کنار مسواک زدن چند بار از نخ دندان یا سایر محصولاتی که برای تمیزکردن فضاهای بین دندانی هستند استفاده نموده اید؟

0 بار 3 بار یا بیشتر

10-در طول 7 روز گذشته در کنار مسواک زدن چند بار ازدهان شویه و محصولات شستشوی مختلف استفاده جهت رفع بیماری یا مشکل دندان استفاده نموده اید؟

0 بار 3 بار یا بیشتر

اگر شما به سه تا از این سوال ها یا بیشتر جواب بله داده اید یا اگر ترکیب پاسخ های بله و 0 در کل سه بار یا بیشتر است احتمال ابتلا شما به بیماری های پریودنتال زیاد است در این موارد شما باید به دندان پزشک مراجعه کنید.

سووالاتی که در ادامه مطرح می شود به شما نشان می دهد ک در خطر ابتلا به دیابت هستید یا خیر؟

بله

خیر

1-آیا شاخص توده بدن (BMI) بزرگتر از 27 است؟ *

5 امتیاز

0 امتیاز

من زیر 65 سال هستم و من روزانه خیلی کم ورزش می کنم؟

5 امتیاز

0 امتیاز

سن من بین 45 تا 64 سال است

5 امتیاز

0 امتیاز

من 65 سال یا بیشتر دارم

9 امتیاز

0 امتیاز

من خانمی هستم که وزن فرزندم هنگام تولد 4 کیلوگرم بوده است؟

1 امتیاز

0 امتیاز

خواهر یا برادر من دیابت دارند؟

1 امتیاز

0 امتیاز

یکی از والدین من دیابت دارد؟

1 امتیاز

0 امتیاز

:جمع کل امتیاز

برای نژاد آسیایی شاخص توده بدن (BMI) کمتر بین 23-25 استفاده می شود.*

امتیاز 10 یا بالاتر:احتمال ابتلا به دیابت بیشتر

احتمال ابتلا به دیابت کم :امتیاز بین 3-9

زیرنویس

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

*سنجشی آماری برای مقایسه وزن و قد یک فرد است. در واقع این سنجش میزان چاقی را اندازه گیری نمی‌کند بلکه ابزاری مناسب است تا سلامت وزن فرد با توجه به قدش تخمین زده شود. برای محاسبه

(BMI) وزن خود را برحسب کیلوگرم بر قد خود برحسب متر تقسیم کنید و عدد حاصل را دوباره بر عدد قد خود بر حسب متر تقسیم کنید.

تفسیر (BMI) : اگر عدد به دست آمده کمتر از 18/5 است بیان گر آن است که وزن شما کمتر از حد طبیعی است

عدد بین 18/5 تا 24/9 به معنای وزن سالم است

عدد بین 25 تا 29/9 به معنای داشتن اضافه وزن است

عدد بین 30 تا 39/9 بیانگر چاقی است

عدد 40 و بالاتر چاقی مرضی را نشان می دهد.

1394/05/12